Parahatçylyk we Durnukly Ösüş ugrunda bilelikde ylgaýarys: Türkmenistan BMG-niň 80 ýyllygyny milli marafon bilen belleýär

Aşgabat, 2025-nji ýylyň 25-nji oktýabry – Şu gün irden Türkmenistanyň ähli künjeklerinde müňlerçe adam “Parahatçylyk üçin 5 km” atly marafona gatnaşmak üçin sport aýakgabyny geýdi. Bu döwlet derejesindäki çäre Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) 80 ýyllygyna we Durnukly Ösüş Maksatlaryna (DÖM) ýetmek ugrunda bilelikdäki tagallalara bagyşlandy.

Günbatarda Türkmenbaşy kenarlaryndan başlap, günorta tarapdaky Mary şäheriniň köçelerine çenli ähli ýaşdaky raýatlar 5 kilometrlik marafona gatnaşyp, bir şygar astynda birleşdiler — her ädim parahatçylykly, sagdyn we durnukly geljege tarap ädimdir.

“Bu marafon diňe bir sport çäresi däl,”diýip, BMG-niň Türkmenistandaky Hemişelik utgaşdyryjysy Dmitriý Şlapacenko Mary şäherinde çykyşynda belledi. “Bu bitewiligiň, raýdaşlygyň we hemmeler üçin ýagty geljege bolan umumy borjumyzyň nyşanydyr. Her ädim – gender deňligi, howa hereketi ýa-da sagdyn durmuş ugrunda Durnukly Ösüş Maksatlaryna ýetmegiň ädimidir.”

Marafon Türkmenistanyň Hökümeti, Milli sport komiteti, ýerli häkimiýetler we jemgyýetçilik guramalary bilen hyzmatdaşlykda gurnaldy. Çäre ýurduň bäş welaýatynyň ählisinde   bir wagtda geçirildi. Guramaçylyk işlerini BMG-niň Hemişelik utgaşdyryjysynyň edarasy alyp bardy, her welaýatda bolsa çäräniň geçirilmegi degişli BMG edarasy tarapynda  goldanyldy: Lebap welaýatynda - BMG-niň Ösüş maksatnamasy (BMGÖM), Balkan welaýatynda -BMG-niň Çagalar Gaznasy (ÝUNISEF), Daşoguz welaýatynda – BMG-niň Ilat Gaznasy (ÝUNFPA), Ahal welaýatynda bolsa – Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG).

Bu çäre BMG-niň esasy wezipesi bolan  parahatçylygy, deňligi we durnukly ösüşi ilerletmekde tagallalaryny ýene bir gezek nygtady.

Hemmeler üçin ylgaw

“Parahatçylyk üçin 5 km” marafony ähli ilat gatlaklarynyň gatnaşmagy üçin niýetlendi — tejribeli türgenlerden başlap ilkinji gezek ylgaýanlara, maşgalalara we ýaşlara çenli. Her welaýatda marafon sagat 11:00-da başlandy. Ýol ugry  suwly nokatlar goýuldy. Pellehanada gatnaşyjylary sazlar, milli tans çykyşlary we baýramçylyk ruhy garşy aldy.

“Fiziki işjeňlik islendik ýaşda saglygyň möhüm bölegidir. Bu marafona gatnaşyp, biz BMG-niň 80 ýyllygyny belleýäris we işjeň durmuş ýörelgesiniň sagdyn we güýçli jemgyýeti döretmäge kömek edýändigini ýatladýarys,” diýip, BSGG-nyň Türkmenistandaky wekili doktor Ýegor Zaýsew aýtdy.

“Meniň üçin iň täsirli tarapy – bu marafonyň köp adamy birleşdirendigi boldy! Biz hemmämiz bir uly topar ýaly duýduk – ýagty geljek üçin ylgadyk,” diýip, Türkmenbaşy şäherinden 16 ýaşly Hadiýa gürrüň berdi.

“Bu BMG80 marafony jemgyýetiň we saglygyň güýçli baýramydyr. Gyzlaryň we oglanlaryň ulular bilen bilelikde ylgaýandyklaryny görmek ýaşlykda sagdyn durmuş ýörelgesine maýa goýmagyň ähmiýetini görkezýär,” diýip, ÝUNFPA-nyň Türkmenistandaky ýolbaşçysy Kemal Goşlyýew aýtdy.

“Men 52 ýaşymda, iki agtygym bar, we men hiç haçan marafona gatnaşaryn diýip pikir etmändim. Bu meni ruhlandyrdy – özüňi synap görmek, täsirli adamlar bilen tanyşmak we sagdynlyk, maksada okgunlylyk we jemgyýet ruhuny belleýän çäräniň bir bölegi bolmak örän ýakymly,” diýip, Roza Berkeliýewa aýtdy.

“Men BMG80 marafony barada eşitdim we synanşyp görmeli diýen karara geldim,” diýip, 79 ýaşly Nadežda Alekseýewna aýtdy. “Dostlarym bilen bilelikde parahatçylyk we umumy geljegimiz üçin marafonda bolmak isledim.”

BMG-niň 80 ýyllygyna bagyşlanan möhüm çäre

Birleşen Milletler Guramasynyň döredilenine 80 ýyl dolmagyny belleýän bu marafon BMG-niň esasy gymmatlyklaryny – parahatçylyk, adam mertebesi we hyzmatdaşlygy – nygtady we 2030-njy ýyla çenli Durnukly Ösüş Maksatlaryna ýetmek üçin bilelikdäki hereketiň zerurdygyny ýatlatdy.

“Bu çäre bize ösüşiň bilelikdäki işdigini ýatladýar,” diýip, jenap Şlapacenko aýtdy. “Durnukly Ösüş Maksatlary uzakdaky global maksatlar däl — olar şu ýerden, jemgyýetimizden, saýlawlarymyzdan we hereketlerimizden başlaýar.”

Marafon diňe türgenleri we ýaşlary däl, eýsem maşgalalary, ýaşululary, ýerli ýolbaşçylary we dürli BMG edaralarynyň wekillerini birleşdirdi — hemmesi hyzmatdaşlygyň we maksatlara ýetmekde durnuklylygyň güýjüni bilelikde belledi.

Bilelikdäki geljek üçin umumy garaýyş

Marafonyň ahyrynda gatnaşyjylara ýadygärlik medal we şahadatnama gowşuryldy. Ähli bäş welaýatda bir pikir ýaňlandy — uzak möhletli parahatçylyk we durnukly ösüş raýdaşlykdan we umumy maksatdan başlaýar.

“Parahatçylyk üçin 5 km” marafony milli medeni çykyşlar we jemgyýetçilik çäreleri bilen tamamlandy, olar agzybirligiň we geljege bolan umydyň ruhuny görkezdi.