BMG-niň Türkmenistandaky Hemişelik Utgaşdyryjysy Dmitriý Şlapaçenkonyň Birleşen Milletler Guramasynyň 80 ýyllygyna bagyşlanan maslahatynda eden çykyşy
Hormatly jenap Meredow,
BMG-niň Türkmenistandaky edaralarynyň ýolbaşçylary,
Diplomatik korpusyň agzalary,
Hormatly kärdeşler, hanymlar we jenaplar!
Birleşen Milletler Guramasynyň 80 ýyllygyny — global jebisligi, raýdaşlygy we parahatçylygy, adam hukuklaryny we durnukly ösüşe bolan umumy ygrarlylygymyzy alamatlandyrýan ýubileýi bellemek üçin geçirilýän bu maslahatda Sizi görmek meniň üçin uly hormat.
BMG diňe bir gurama däl. Ol serhetleri aşýan, yklymlary birleşdirýän we nesilleri ruhlandyrýan janly wada.
BMG-niň 80 ýyllygy diňe taryhy sene däl — ol pikirlenmegiň we täzelenmegiň pursady. Bu pursat dünýäde ýüze çykýan çalt üýtgeşmelere garamazdan, BMG-niň häzirki wagtda oýnaýan möhüm wezipesini görkezýär. Döredileninden sekiz onýyllyk geçensoň, BMG umydy we hyzmatdaşlygy özünde jemlemegini dowam edýär. Bu ýubileý bize köptaraplaýynlygyň we raýdaşlygyň parahatçylygy öňe sürmek we durnukly geljegi gurmak üçin iň güýçli gurallarymyz hökmünde galýandygyny ýatladýar.
BMG-niň ikinji Baş sekretary Dag Hammarşöldiň 70 ýyl mundan ozal aýdan sözi bar: “BMG bizi jennete eltmek üçin däl, bizi dowzahdan halas etmek üçin döredildi”. Onuň aýdan dowzahy dürli görnüşlerde we şekillerde bolýar — biziň hemmämiziň durmuşymyza we abadançylygymyza howp salýan, tebigatyň we adamzadyň özi tarapyndan döredilen görnüşler.
Ol pandemiýanyň görnüşinde bolup biler.
Ol klimatyň üýtgemegi, tebigy betbagtçylyklar we emeli aňyň gözegçiliksiz ulanylmagy görnüşinde ýüze çykyp biler.
Köpler üçin bolsa, dowzah uruş, terrorizm we zorlukdyr. Biz hemmemiz Ukrainada, Gazada, Sudanda, Gaitide we başga-da köp ýerlerde bolup geçýän wakalara şaýat bolýarys.
Biz bu ýangynlary söndürmelidiris. BMG hökmünde, biz muny köp usullar bilen — syýasy gepleşikler we öňüni alyş diplomatiýasy arkaly; ösüş, adam hukuklaryny goldamak, gender deňligini üpjün etmek, bilim derejesini ýokarlandyrmak we başga-da köp zatlar arkaly edip bileris. Her birimiziň öz goşandymyz bar.
BMG 139 million adama — uruşdan, açlykdan we yzarlanmadan gaçýanlara — kömek berýär.
BMG 120-den gowrak ýurtda 123 milliondan gowrak adama azyk we goldaw berýär.
BMG dünýäniň 45% çagasyna sanjym berýär we ýylda 3 million adamyň durmuşyny halas edýär.
BMG 194 ýurt bilen global temperaturanyň 1.5°C-dan aşmazlygy üçin işleýär.
BMG dünýäniň 11 ýurdunda 61 müň parahatçylygy goraýjysy bilen parahatçylygy goraýar.
BMG 4 milliarddan gowrak adamyň ýüzbe-ýüz bolan suw krizisine garşy göreşýär.
BMG adam hukuklaryny — aýratyn hem zenanlaryň, gyzlaryň, çagalaryň we maýyplygy bolan adamlaryň hukuklaryny — 80 şertnama we Jarnama arkaly goraýar we öňe sürýär.
BMG 186 million adamyň ynsanperwerlik zerurlyklary üçin 45 milliard dollarlyk kömek çärelerini utgaşdyrýar.
BMG her ýyl 50 töweregi ýurda saýlawlaryň geçirilmeginde kömek edýär.
BMG 22,5 milliondan gowrak adamy jyns we reproduktiw saglyk hyzmatlary bilen üpjün edýär.
Türkmenistanda BMG 30 ýyldan gowrak wagt bäri işleýär, we BMG-niň 80 ýyllygy BMG bilen Türkmenistanyň hyzmatdaşlygynyň täze tapgyry bilen utgaşýar.
80 ýyllyk ýubileýiň öňüsyrasynda milli ileri tutulýan ugurlara we Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça strategik borjumyzy tassyklaýan täze 2026–2030-njy ýyllar üçin BMG–Türkmenistan Durnukly Ösüş boýunça hyzmatdaşlygyň çarçuwaly Maksatnamasyna gol çekmek bilen, milli ösüş maksatlaryna we Durnukly Ösüş Maksatlaryna bolan hyzmatdaşlygymyzy tassyklaýarys.
BMG-niň 80 ýyllyk ýubileýi mynasybetli, BMG-niň ýurtdaky topary Türkmenistanyň Hökümeti bilen bilelikde birnäçe çäreleri geçirýär:
- Aşgabatda “Birleşen Milletler Guramasynyň 80 ýyllygy” atly taryhy fotosergisi;
- Döwlet Simfoniki Orkestri we Türkmenistanyň Çagalar Horunyň ýerine ýetirmeginde “BMG80: Parahatçylyk we Umyt Sazy” atly simfoniki konsert;
- Ahal, Balkan, Daşoguz, Lebap we Mary welaýatlarynda geçiriljek BMG80 marafonlary — parahatçylygy, bitewüligi we sagdyn durmuş ýörelgelerini wagyz edýär.
Birleşen Milletler Guramasynyň taryhynyň başlanan ýerine gaýdyp gelmek bilen sözümi jemlemäge rugsat beriň:
"Biz, Birleşen Milletler Guramasynyň halklary..." BMG-niň Düzgünnamasynyň diňe bir başlangyç sözlerinden has köp zat. Olar biziň kimdigimizi kesgitleýär.
BMG-niň gününde, geliň, bilelikde durup, Guramanyň beýik wadasyny ýerine ýetireliň.
Geliň, dünýä "biz halklaryň" bir bitewi hereket edende nämelere ýetip biljekdigini görkezeliň.
Öňki zamanlara görä, edil şu günde hiç bir ýurduň ýeke özi çözüp bilmeýän meselelerini çözmek üçin dünýäniň has köp birleşmegi zerur.
Üns berendigiňiz üçin sag boluň.