Biziň hekaýamyz erkeklik häsiýeti we XXI asyrda erkek bolmagyň näme aňladýandygy baradadyr. Bu hekaýa gender deňliginiň ilerledilmegi, mümkinçilikleriň giňeldilmegi hem-de hemme adamlaryň, şol sanda aýal-gyzlaryň hukuklaryny goramak ugrunda häzirki zaman ýaş ýigitleriň we gyzlaryň jemgyýetçilik kadalaryny nähili üýtgedýändikleri barada gürrüň berýär.Biz Mary welaýatynyň ýaşaýjysy, 35 ýaşly sport tälimçisi Nedir barada gürrüň bermek isleýäris. Ol Türkmenistanda «erkek bolmak» we «erkeklik» düşünjelerine täzeçe garaýan türkmen erkekleriniň täze nesline wekilçilik edýär. Çagalygyndan bäri Nedirde erkeklik häsiýeti bilen baglanyşykly çäkli garaýyş bardy: erkek adam — maşgalany ekleýji, goragçy we karar kabul edýän ýeke-täk kişi. Ýerli sport mekdebinde sambo boýunça tälimçi bolup işläp, ol fiziki güýjüň hökmürowanlyk edýän dünýäsinde ýaşady we ýetginjeklere «erkek bolmak» — bu iň güýçli adam bolmakdyr diýip öwredýärdi.Emma türgenleşiklerine gyzlaryň hem gelip başlamagy onuň garaýşyny üýtgedip başlady. Olara göreşmegi, duýgularyny saklamagy we ýeňiş gazanmagy öwredip, ol özüniň köne düşünjeleriniň sarsýandygyny duýdy. Nedir özüniň bäş sany gyz okuwçysynyň söweş sungatynda — ozaldan «erkekleriň dünýäsi» hasaplanýan ugurda — milli we halkara derejelerde üstünlik gazanandygyna buýsanýardy. Hut şol wagt ol güýçli we çydamly bolmagyň haýsydyr bir jynsa bagly däldigine göz ýetirdi. Nediriň durmuşyndaky öwrülişikli pursat, onuň Türkmenistanyň Bedenterbiýe we sport baradaky döwlet komitetiniň hem-de BMG-niň Ilat gaznasynyň (UNFPA) bilelikdäki taslamasy bolan “Ýaşlar, sport we gender deňligi” atly maksatnama goşulmagy bilen başlandy. Bu başlangyç Britaniýanyň hökümetiniň maliýe goldawy bilen UNFPA-nyň sebit taslamasynyň çäklerinde amala aşyrylýar. Bu maksatnama Nedire özünde döreýän duýgulary beýan etmek üçin dogry sözleri tapmaga kömek etdi. Aşgabatly we Lebaply sport halypalar we meýletinçiler bilen bilelikde okuw maslahatlaryna gatnaşyp, ol adaty tälimçiden jemgyýetiň işjeň agzasyna öwrüldi. Ol köpçüligiň öňünde çykyş etmek ukyplaryny kämilleşdirdi, bu bolsa oňa könelişen jemgyýetçilik kadalarynyň her bir adamyň ösüşine nähili päsgel berýändigi barada pikir alyşmalary geçirmäge mümkinçilik berdi.Şu gün Nedir ýaş ýigitlere hakyky güýjüň öz kuwwatlylygyňy görkezmekde däl-de, hyzmatdaşlykda we birek-birege bolan hormatda jemlenýändigini öwredýär. Ol gender deňligini köplenç toparlaýyn sport oýny — «hemmeler üçin ýeňiş» — bilen deňeşdirýär. Onuň pikiriçe, sagdyn jemgyýeti diňe her bir oýunça üstünlik gazanmak üçin deň mümkinçilik berlen ýagdaýynda gurup bolar. Iň uly üýtgeşmeler sport zalynda däl-de, eýsem Nediriň öz öýünde bolup geçdi. Bir wagtlar ol «adaty rollara» ynanan bolsa, indi öý işlerini we çagalara ideg etmegi aýaly bilen deň paýlaşýar. Aýalynyň dynç almagyna we onuň maksatlaryna uly ähmiýet bermek bilen, ol özara hormata esaslanýan maşgalanyň has durnuklydygyna göz ýetirdi. Nedir üçin gap-gaç ýuwmak ýa-da çagalaryna ideg etmek — bu erkeklik häsiýetini ýitirmek däl-de, eýsem liderlik ukybynyň ýüze çykmagydyr.Nedir tälimçiniň işiniň diňe sport meýdançasy bilen çäklenmeýändigine düşünýär. Ol erkekleri deňlik baradaky söhbetdeşlige çekmek arkaly, oglanlaryň we gyzlaryň öz ukyplaryny amala aşyrmak üçin deň mümkinçilikleriniň boljak jemgyýetini kemala getirmäge kömek edýändigine ynanýar. Nedir üçin lider bolmak — parahatçylyk, hormat we umumy ösüşi gazanmak üçin jemgyýetiň bilelikde hereket etmegini gazanmakdyr.Häzirki wagtda “Ýaşlar, sport we gender deňligi” maksatnamasy ýurduň ähli welaýatlarynda hereket edýär. Ýaş türgenleri we tälimçileri gender deňligini hem-de meýletinçiligi ilerletmäge çekmek bilen, bu taslama sportuň güýji arkaly sagdyn durmuş ýörelgesini we deň mümkinçilikleri öňe sürmegi dowam etdirýän güýçli hereketi döretdi.Nedir — 2023–2025-nji ýyllar aralygynda bu başlangyja Aşgabatdan, Marydan we Lebapdan gatnaşan 45 işjeň meýletinçiniň biridir. Ýaş türgenleri we tälimçileri deňlik ideýalarynyň daşynda jemläp, bu taslama adamlaryň durmuşyna sport meýdançalarynyň daşynda hem täsir edýän hereketiň düýbüni tutdy.

Tehnologiýa we innowasiýalara hemişe höwesli bolan Oguz Han adyndaky Inženerçilik we Tehnologiýa Uniwersitetiniň dördünji ýyl talyby Aýsoltan Annamämmedowa ýakynda Türkiýäniň Stambul şäherinde geçirilen "Gelejekki başarnyklar sprinti" halkara bilim başlangyjyna gatnaşmak bilen geljege batyrgaý ädim ätdi. Bu intensiw maksatnama zehinli ýaşlaryň arasynda sanly başarnyklary, innowasion pikirlenişi we hünär başarnyklaryny ösdürmäge gönükdirilendir.MEXT Tehnologiýa Merkezi tarapyndan Stambuldaky BMGÖM Sebit Merkezi (UNDP IRH), BMGÖM Türkiýe we Türkiýäniň "Hepsiburada" tehnologiýa kompaniýasy bilen hyzmatdaşlykda guralan bu başlangyç 2025-nji ýylyň 20-22-nji noýabry aralygynda dünýäniň dürli künjeginden ýaş hünärmenleri emeli intellektiň, sanly ykdysadyýetiň we global zähmet bazarynyň meýillerini öwrenmek üçin bir ýere jemledi.Aýsoltan BMGÖM IRH tarapyndan hödürlenýän alty hepdelik onlaýn okuwlary tamamlandan soň, şahsy maksatnama gatnaşmak hukugyny gazandy. Bu taýýarlyk sapaklarynda halkara bilermenler gatnaşyjylary awtomatlaşdyrma, emeli intellekt, durnuklylyk, üpjünçilik zynjyrlary we global tehnologiýa meýilleri ýaly mowzuklar bilen tanyşdyrdylar. Kurslar onuň hyzmatdaşlygyny we meseleleri çözmek başarnyklaryny güýçlendirdi we sanly innowasiýalarda täze mümkinçilikleri öwrenmäge ylham berdi."Geljekki başarnyklar sprinti meniň üçin täze mümkinçilikler dünýäsini açdy" diýip, Aýsoltan aýtdy. "Bu maňa öňe gitmäge, öwrenmäge we geljegimi kemala getirmäge ynam berdi."Stambulda üç günlük kursda Aýsoltan öňdebaryjy tehnologiýalar bilen işlemekde özboluşly tejribe toplady. Maksatnamanyň esasy pursatlary Senagat 4.0 tehnologiýalaryny görkezýän Sanly Fabrika gezelenji, ÝB ETS we CBAM barada leksiýalar we tehnologik çözgütleri Durnukly Ösüş Maksatlary (DÖM) bilen baglanyşdyrýan ussatlyk sapaklary boldy. Dersler diňe bir onuň tehniki bilimlerini çuňlaşdyrman, eýsem onuň döredijiligini, tankydy pikirlenişini we toparlaýyn iş başarnyklaryny ösdürdi - bularyň hemmesi çalt üýtgeýän sanly dünýäde zerurdyr.Geljekki Iş Akademiýasy bilen Tehniki başarnyklary ösdürmekAýsoltanyň Geljekki başarnyklar sprintine gatnaşmagy BMGÖM-niň Stambuldaky Sebit Merkezi tarapyndan amala aşyrylýan giň sebitleýin Geljekki Iş Akademiýasy taslamasynyň bir bölegidir. Bu başlangyç Ýewropada we Merkezi Aziýada ýaşlary ýaşyl we sanly geçişe üstünlikli gatnaşmak üçin zerur bolan başarnyklar bilen üpjün etmäge gönükdirilendir. Sprint Akademiýanyň intensiw ýüzbe-ýüz moduly bolup hyzmat edýär we emeli intellekt, senagat 4.0 tehnologiýalary, durnukly ösüş we geljekki başarnyklar bilen tejribe hödürleýär.Aýsoltan alty hepdelik onlaýn kurslary tamamlap we Stambulda ýüzbe-ýüz Geljekki başarnyklar Sprint bilim başlangyjyna gatnaşyp, bu sebitleýin ekoulgam çemeleşmesiniň bir bölegine öwrüldi we amaly we geljege laýyk başarnyklary gazandy. Bu maksatnama onuň yzygiderli üýtgeýän zähmet bazarynda ösmegini güýçlendirdi we has uly taslamalary amala aşyrmaga ylham berdi.Türkiýeden, Özbegistandan, Täjigistandan, Gazagystandan we Gyrgyzystandan gelen kärdeşleri bilen aragatnaşyk saklamak onuň hünär dünýägaraýşyny giňeltdi. Dürli ýurtlardan gelen ýaş hünärmenler bilen pikir alyşmak we hyzmatdaşlyk etmek onuň tejribesini baýlaşdyrdy."Geljekki başarnyklar Sprinti maňa öwrenmegi, synanyşmagy we mümkinçilikleri ulanmaga dowam etmäge ynam berdi" diýip, Aýsoltan paýlaşýar. "Her täze başarnyk innowasiýalara ýol açýar we meniň hünär ýolumy kemala getirýär." Geljekki başarnyklar akademiýasy bilen öwrenmek we ösdürmekAýsoltan Stambulda gatnaşmakdan başga-da, BMGÖM-niň Geljekki başarnyklar akademiýasy arkaly başarnyklaryny ösdürmegini dowam etdirýär. 2025-nji ýylyň awgust aýynda Ýaponiýanyň hökümeti tarapyndan maliýeleşdirilýän we BMGÖMtarapyndan Türkmenistanyň Zähmet we ilatyň durmuş taýdan goramak ministrligi bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylýan "Merkezi Aziýada zorlukly ekstremizmiň öňüni almak üçin durnukly jemgyýetleri ösdürmek" sebitleýin taslamasynyň Türkmenistanyň ýurt bölegi hökmünde başlanan bu dinamiki başlangyç, ýurduň ähli ýerlerinden ýaşlara häzirki zaman zähmet bazary üçin isleg bildirilýän başarnyklara gönükdirilen Coursera platformasyndaky ýokary hilli onlaýn kurslara elýeterliligi üpjün edýär. Aýsoltan häzirki wagtda IBM AI Inženerçilik kursuny, şeýle hem sanly sowatlylyk, programmirleme we hünär ösüşi boýunça programmalary alýar. Bu giňişleýin bilim syýahaty arkaly Aýsoltan diňe bir sanly başarnyklaryny kämilleşdirmän we döredijilik pikirlenişini ösdürmän, eýsem toparlara ýolbaşçylyk edip we möhüm taslamalary durmuşa geçirip bilýän ýokary hünärli web işläp düzüjisi bolmaga taýýarlanýar. "Gelejekki başarnyklar akademiýasy" we "Gelejekki başarnyklar sprinti" tejribesiniň bir bölegi hökmünde ol biolukmançylyk elektronikasyna ünsi jemläp, kiber-fiziki ulgamlary öwrenýär we çalt üýtgeýän sanly giňişlikde uly möçberli taslamalary durmuşa geçirmek we karýera ösüşi boýunça uzak möhletli maksadyny goldaýan IBM AI Inženerçilik kursuny alýar.Ilkinji "Gelejekki başarnyklar akademiýasy" maksatnamasy eýýäm öz netijeliligini subut etdi: 1000-den gowrak ýaşlar we zenan birinji topary tamamlady. Ikinji tapgyr Aýsoltan ýaly ýaş gatnaşyjylary goldamagy dowam etdirýär, olaryň işe ýerleşmek ukybyny, durnuklylygyny we jemgyýete işjeň gatnaşmagyny artdyrýar. Aýsoltanyň maksatlaryna ygrarlylygy diňe bir şahsy maksatlaryny däl, eýsem, Türkmenistanyň ýaşlarynyň tehnologik innowasiýalary ösdürmek we jemgyýetçilik ösüşine goşant goşmak mümkinçiliklerini hem görkezýär."Öwrenýän her täze başarnygym maňa täze zatlary synap görmek üçin has köp ynam berýär. Men kynçylyklary kabul etmäge, pikirleri öwrenmäge we bilimlerimi hakyky üýtgeşmeleri döretmek üçin ulanmaga taýýar."Aýsoltanyň ýoly ýaşlar tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän innowasiýa başlangyçlarynyň özgerdiji güýjüni görkezýär. BMGÖM "Gelejekki başarnyklar Sprinti" we "Gelejekki başarnyklar akademiýasy" ýaly maksatnamalar arkaly dünýäniň dürli künjegindäki ýaşlara sanly deňsizligi aradan aýyrmaga, isleg bildirilýän başarnyklary ele almaga we durnukly we inkluziw ösüşe goşant goşmaga kömek edýär. Onuň hekaýasy şu günki ýaşlara maýa goýmagyň geljegiň çylşyrymly kynçylyklaryna çözgüt tapmaga ukyply liderleri, innowatorlary we hünärmenleri döretjekdigini görkezýär.

Aşgabadyň dürli künjeklerinde diňe bir maslahat zallarynda däl, eýsem adamlaryň köpdürlüligini bellemek üçin ýygnanýan seýilgählerde, sport meýdançalarynda we döredijilik sahnalarda hem has inkluziw geljegiň alamatlary peýda bolýar.Geçen üç ýyla garanda bu ýylda admalaryň gatnaşmagy   has täsirli  boldy. Çäreler Birleşen Milletler Guramasynyň 80 ýyllygyna bagyşlanan BMG-niň konsertinde maýyplygy bolan iki aýdymçynyň gatnaşmagy bilen başlanyp, syýasy maslahatlaşmalary bilen dowam etdi we maýyplygy bolan adamlara bagyşlanan Inklýuziw festiwalynda köpdürlüligiň dabaralanmasy  bilen tamamlandy.“Inkluziwlik diňe bir ýörelge däl - bu jemgyýetleri özgerdýän tejribe. Syýasaty we jemgyýeti birleşdirmek bilen, biz her bir adamyň, ukybyna garamazdan, doly we deň derejede gatnaşyp biljek Türkmenistany gurýarys” diýip,  BMG-niň Turkmenistandaky Hemişelik utgaşdyryjysy Dmitriý Şlapaçenko aýtdy.Birleşen Milletler Guramasynyň maýyplygy bolan adamlaryň guramalary bilen hyzmatdaşlygynda gurnalan festiwal merkezi Aşgabat seýilgähinde maşgalalary, çagalary, türgenleri, sungat işgärlerini we meýletinçileri birleşdirip, hereket we gülki bilen doldy. Her ýyl geçirilýän “Biz dürli – emma deň” atly inklýuziw festiwal seýilgähi ýene-de bir gezek güýç-kuwwat berýän janly giňişlige öwürdi — bu ýere her bir adam, ukybyna garamazdan, gatnaşyp, döredip, bäsleşip we aragatnaşyk saklap bildi. Myhmanlar bir işjeňlik zolagyndan başga birine geçdiler: kölegeli agaçlaryň aşagynda geçirilýän küşt oýny, şatlykly sesler bilen gurşalan inklýuziw tennis meýdançasy, görüş maýyplygy bolan ýaş suratkeşler tarapyndan şekillendirilen reňkli el işleri we çagalaryň gaýtadan işlenen materiallardan oýunly eserlerini döredýän eko-zonasy. Aýdym-saz, tans we el işleri bilen döredilen sungatyň aýdyň görnüşleri howany hyjuw we şatlyk bilen doldurdy. BMG-niň Hemişelik utgaşdyryjysynyň edarasy tarapyndan ýolbaşçylyk edilen festiwal BMG-niň edaralaryny (Adam hukuklary boýunça Ýokary komissarynyň edarasy, ÝUNFPA, ÝUNISEF, BSGG we HMG), maýyplygy bolan adamlaryň guramalaryny, raýat jemgyýetini, sport federasiýasyny, hökümet wekillerini we diplomatik jemgyýeti bir ýere jemledi, bu festiwala gatnaşanlaryň hemmesine inklýuziwligiň abstrakt düşünje däldigini, onuň ýaşalýandygyny, başdan geçirilýändigini, paýlaşylýandygyny we baýram edilýändigini ýatlatdy. Daşary işler ministriniň orunbasary ikinji ýyl yzly-yzyna festiwaly BMG-niň Hemişelik utgaşdyryjysy bilen bilelikde açdy. Bu has köp sanly gatnaşan beýleki ministrliklere güýçli yşarat berdi. Diplomatik korpus hem şeýledi, 15 töweregi ilçileriň hut özleri gatnaşdylar.“Jemgyýetimiz üçin bu festiwala gatnaşmagymyz görülmek we eşidilmek diýmekdir. Bu biziň işjeňlimizi, döredijilikligimizi we başarnyklygymyzy görkezmek üçin mümkinçilikdir. Inklýuziwlik gatnaşmak bilen baglanyşyklydyr we şu gün biz muny doly duýýarys” diýip, Kerler we körler jemgyýetiniň wekili Leýla Ataýewa aýtdy.Birnäçe gün mundan ozal bolsa, milli syýasatçylaryň, BMG-niň agentlikleriniň, raýat jemgyýeti guramalarynyň, şol sanda maýyplygy bolan adamlaryň guramalarynyň wekilleriniň bir stoluň başynda ýygnanan inklýuziwlik ruhy başgaça görnüşe eýe boldy. “Hyzmatdaşlyk arkaly inklýuziwlik” atly tegelek stolda Türkmenistanyň maýyplygy bolan adamlaryň deň hukuklaryny we mümkinçiliklerini üpjün etmek üçin milli çarçuwasyny nädip güýçlendirip boljakdygy dogrusynda maslahat edildi. Gatnaşyjylar inklýuziw bilimi giňeltmekden we elýeterli hyzmatlary gowulandyrmakdan başlap, durmuş päsgelçilikleri aýyrmakdan we jemgyýetçilik durmuşyna gatnaşmagy höweslendirmekden başlap açyk pikir alyşdylar we tejribelerini paýlaşdylar. Hökümet wekilleri ösüş we geljekki maksatlar barada gürrüň berişi ýaly, raýat jemgyýeti toparlary hem öz durmuş tejribesine, gazanylan üstünliklerine we gündelik goldawa esaslanýan seslerini goşdular. Olar bilelikde halkara borçnamalaryny, şol sanda Ählumumy döwürleýin syny we Maýyplygy bolan adamlaryň hukuklary baradaky Konwensiýany, Konwensiýa laýyklykda milli kanunçylyk binýadyny güýçlendirmek boýunça teklipleri ýakyndan ara alyp maslahatlaşdylar, wadalardan herekete geçmek üçin amaly ädimleri kesgitlediler.Iki günüň dowamynda BMG-niň Adam Hukuklary boýunça Ýokary Komissarynyň edarasynyň bilermenleri maýyplygy bolan adamlaryň hukuklary boýunça Türkmenistanyň Milli strategiýasyny işläp düzmek üçin ileri tutulýan ugurlary kesgitlemek üçin tehniki maslahatlary geçirdiler. Seminarda "Bizsiz biz barada hiç zat ýok" ýörelgesi kabul edildi, maýyplygy bolan adamlaryň diňe bir maslahat berilmän, eýsem strategiýany kemala getirmekde işjeň gatnaşmagy üpjün edildi. BMG-niň konserti, seýilgähdäki joşgunly festiwal we tegelek stoluň başynda geçirilen oýlanyşykly gepleşikler bilelikde bir umumy hekaýany gürrüň berýär: syýasat we jemgyýet bilelikde öňe gidende, inkluziwlik has güýçli bolýar. Biri inkluziw gatnaşygyň şatlygyny we döredijiligini görkezýär; beýlekisi bolsa her bir jemgyýetde, mekdepde, iş ýerinde we jemgyýetçilik giňişliginde şeýle gatnaşygy mümkin edýän binýady döredýär.Bu depginde, Birleşen Milletler Guramasynyň Türkmenistandaky edarasy maýyplygy bolan adamlaryň hukuklary boýunça Milli strategiýany işläp düzmek we tassyklamak üçin maýyplygy bolan adamlaryň hökümeti we guramalary bilen ýakyndan işleşmegini dowam etdirer.

Türkmenistandan iki ýaş zenan – Gülşat Aýydowa we Selbi Matweliýewa – ekologiýa üpjünçiligi ugrunda öz ygrarlylygy we birek-birege goldaw bilen nähili hakyky täsir döredip bolýandygyny görkezýär. Olaryň tagallasy netijesinde, ýurdumyzda ýaşlaryň tebigaty goramak başlangyçlaryna we syýasat ara alyp maslahatlaşmalaryna gatnaşmagy artýar. Eko-lagerdan milli ýaşlar hereketineOlaryň ýolunyň başlangyjy ýönekeý, emma güýçli bir maksatdy: ýaşlar üçin daşky gurşaw barada öwrenip, herekete geçip biljek ýer döretmek. Bu pikir olaryň ilkinji taslamasynda — gatnaşyjylary durnuklylyk, biodürlülik we howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak bilen tanyşdyrýan amaly bilim maksatnamasy bolan Eko Lagerde kemala geldi.Lageriň üstünlikli geçmegi olaryň işini ýurt boýunça giňeltmegine, sebitleýin howa bilim okuwlaryny gurnamaga we üýtgeşiklik etmäge höwesli ýaşlaryň barha artýan ulgamyny döretmäge ylhamlandyrdy. Bu başlangyçlar Türkmenistanda ýaşlaryň howanyň üýtgemegi ugrunda kuwwatlandyrylmagy boýunça uzak möhletli hereketiň düýbüni guýdy. Ýaşlaryň sesini birleşdirýän platforma döretmekBu işleri birleşdirmek üçin Gülşat we Selbi Climate Action Network Turkmenistan platformasyny esaslandyrdy — bu platforma ýaşlaryň, hünärmenleriň we guramalaryň arasynda howanyň üýtgemegi boýunça bilim, pikir alyşma we hyzmatdaşlygy ösdürýär. Olaryň sosial mediýadaky başlangyjy — @climate_action.tm — häzirki wagtda ýurduň ýaşlaryna niýetlenen öňdebaryjy howanyň üýtgemegi boýunça habarnamalarynyň biri bolup hyzmat edýär. Howanyň üýtgemegi boýunça global proseslerini Türkmenistana getirmekGülşat we Selbi BMG-niň Howanyň üýtgemegi boýunça çarçuwaly konwensiýasynyň resmi ýaşlar topary bolan YOUNGO-nyň agzalary hökmünde howanyň üýtgemegi boýunça Halkara Ýaşlar hereketini Türkmenistana getirmegi başardylar. Olar Türkmenistanda ýerli Howanyň üýtgemegi boýunça Ýaşlar maslahatlaryny geçirmek üçin arza berdiler, bu çäre BMG-niň ýaşlar boýunça resmi prosesiniň bir bölegi boldy.BMG-niň Türkmenistandaky edarasynyň, halkara hyzmatdaşlaryň we Durnukly ösüş maksatlarynyň ýaş ilçileriniň goldawy bilen olar 2022, 2023, 2024 we 2025-nji ýyllarda Howanyň üýtgemegi boýunça Ýaşlar maslahatyny üstünlikli geçirdiler. Bu çärelerde ýaşlar klimat gepleşikleri, liderlik we syýasat seljermesi boýunça başarnyklaryny ösdürdiler.2025-nji ýyldaky Ýaşlar maslahaty Taraplaryň 30-njy maslahaty (COP30) üçin Milli Ýaşlar Beýannamasynyň kabul edilmegi bilen tamamlandy — bu resminama ýaşlaryň durnukly we howanyň üýtgemegine çydamly ösüş üçin umumy garaýşyny we çözgütlerini görkezýär.“Ýaşlaryň, aýratyn-da ýaş zenanlaryň, howanyň üýtgemegi boýunça karar kabul etmekde we hereketde doly gatnaşmagy üçin olaryň ukybyny ösdürmek möhümdir” diýip, Gülşat aýdýar. “Hiç bir ösüş jemgyýetiň ähli gatlaklaryny gatnaşmazdan amala aşyp bilmez.” Gülşat: klimat we inklýuziýa boýunça global goldawçysy2022–2024-nji ýyllarda Gülşat Aýydowa BMG-niň DÖM 13 — "Howanyň üýtgemegine garşy göreş" boýunça ýaş ilçisi bolup hyzmat etdi. Ol bu rolda Türkmenistanyň adyndan Durnukly ösüş maksatlaryny öňe sürýän global ýaş liderleriň torunda çykyş etdi, ýaşlaryň syýasata gatnaşmagyny güýçlendirdi we ekologik meseleler boýunça döwlet derejesinde habardarlygy artdyrdy.Gülşat ÝUNICEF-iň Ýaşlar üçin howanyň üýtgemegi boýunça tomusky mekdebini hem alyp bardy — üç aýlyk okuw maksatnamasy çäginde 35 sany ýaşlar jemgyýetçilik taslamalary we teklipleri taýýarlady. Onuň halkara tejribesi ABŞ-nyň SUSI okuw maksatnamasyny, John Smith Trust talyp hakyny, ÝHHG-niň "Parahatçylyk üçin ýaş zenanlar" başlangyjyny we Merkezi Aziýa ýaş liderler akademiýasyny öz içine alýar.2025-nji ýylyň Ýaşlar maslaahatyndan soň Gülşady Türkmenistany Braziliýanyň Belém şäherinde 2025-nji ýylyň 6–8 noýabry aralygynda geçirjek BMG-niň 20-nji ýaşlar maslahatynda hem çykyş etmäge çagyryldy. Selbi: suw diplomatiýasy we sebit hyzmatdaşlygynyň goldawçysySelbi Matweliýewa bolsa ekologik parahatçylyk we suw hyzmatdaşlygy boýunça öňdebaryjy ýaş aktiwistleriň biridir. Ol abraýly halkara maksatnamalarda, şol sanda Açyk Dünýä Maksatnamasynda, ÝHHG-niň Zenanlaryň Parahatçylyk Liderligi Maksatnamasynda, ÝHHG-niň Parahatçylyk we Howpsuzlyk talyp hakynda, Wenada geçirilen Ýaşlar Çözgüt Günlerinde, Halkara Energiýa we Howa Forumynda Türkmenistanyň wekili hökmünde gatnaşdy. Selbi şeýle hem Aral deňzini halas etmek boýunça halkara gaznasynyň (IFAS) nesillerara gepleşiklerine gatnaşdy we sebit hyzmatdaşlygyny we bilim alyş-çalşygyny ösdürmek üçin suw boýunça bilermenleri ("suw weteranlary") Merkezi Aziýanyň dürli künjeklerinden gelen ýaş hünärmenler bilen baglanyşdyrdy.2024-nji ýylda Selbi we Gülşat Merkezi Aziýa we Owganystan üçin resmi taýdan YOUNGO tarapyndan tassyklanan Sebitleýin ýaşlar Maslahatyny bilelikde gurnadylar. Maslahatda sebitiň dürli künjeklerinden gelen ýaş wekilleri buzluklardan derýalara çenli suw meselesine uly üns bermek bilen, ekologiýa meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin bir ýere jemlediler.“Suw ýaşaýyşdyr, jemgyýetimiziň ösüşiniň we durnuklylygynyň binýadydyr” diýip, Selbi belleýär. “Durnukly ulanylyşy üpjün etmek üçin ýaşlary suw meseleleri boýunça bilimlendirmeli.” Şu ýyl Selbi Montereý Halkara Barlaglar Institutyndaky Rus öwreniş başlangyjynyň maksatnamasy bolan Montereý tomusky simpoziumynyň guramaçy toparyna goşulmaga çagyryldy. Nýu-Ýorkuň Karnegi korporasiýasy tarapyndan maliýeleşdirilýän bu maksatnama ABŞ-dan we Ýewropadan öňdebaryjy talyplary we ýaş hünärmenleri birleşdirýär.Şol ýerde Selbi howa we suw syýasaty boýunça ýaş bilermenler bilen işledi, şeýle hem suw serişdelerini dolandyrmak, gidrodiplomatiýa we daşky gurşawy dolandyrmak boýunça halkara hünärmenleri bilen aragatnaşyk saklap, hünär başarnyklaryny güýçlendirdi.Geljek üçin umumy garaýyşGülşat we Selbi bilelikde umumy missiýany öňe sürýärler: Türkmenistanyň we Merkezi Aziýanyň howa geljegini kemala getirmekde ýaşlaryň roluny giňeltmek. Olaryň taslamalary — eko-lagerlerden we hakathonlardan halkara konferensiýalaryna çenli — herekete geçmäge taýýar ýaş liderleriň täze neslini ösdürdi.Olaryň hekaýasy garaýşyň, toparlaýyn işlemegiň we hyzmatdaşlygyň ýaşlary durnukly geljegi döretmäge nähili ylhamlandyryp biljekdigini görkezýär.